• CorporatieGids
• Nieuws

Timon Haverkamp en Antoine Stelma (Connected Data Group): AI maakt grip op data belangrijker dan ooit

Geplaatst door CorporatieMedia op Wednesday 5 August 2026

Woningcorporaties gaan steeds vaker aan de slag met AI. Maar zonder betrouwbare data, duidelijke definities en goed georganiseerd eigenaarschap ontstaat vooral een snellere versie van bestaande verwarring. Volgens Connected Data Group ligt de grootste uitdaging daarom niet in technologie, maar in grip op data en de manier waarop informatie binnen de organisatie wordt gebruikt. CorporatieGids.nl sprak hierover met Directeuren Timon Haverkamp en Antoine Stelma van Connected Data Group: “Datasoevereiniteit speelt een belangrijke rol, zodat corporaties zeggenschap houden over hun eigen data, logica en informatievoorziening.”

De sector staat voor grote maatschappelijke opgaven, begint Timon het gesprek: “Om daarop te kunnen sturen, is betrouwbare informatie nodig. De grootste uitdaging zit wat ons betreft niet in technologie, want die is er volop. De echte uitdaging zit in grip. Veel corporaties hebben data verspreid over verschillende systemen, waardoor verschillende waarheden ontstaan. Zelfs basisvragen blijken daardoor lastig betrouwbaar te beantwoorden. Hoeveel woningen zijn daadwerkelijk in exploitatie en vormen daarmee de basis voor begrotingen, onderhoud en verduurzaming? En hoeveel huurders met een betalingsregeling hebben ook openstaande reparatieverzoeken, waardoor een bredere aanpak vanuit incasso, sociaal beheer en onderhoud nodig kan zijn? Niet de vragen zijn ingewikkeld, maar de verschillen in definities, databronnen en actualiteit. Als je daar nieuwe technologie zoals AI op loslaat, krijg je geen betere organisatie. Dan krijg je vooral een snellere versie van dezelfde verwarring.”

AI en datasoevereiniteit
Op de vraag hoe thema’s als AI en datasoevereiniteit elkaar raken, zegt Antoine: “AI heeft context nodig om waardevol én verantwoord te kunnen worden ingezet, zoals data, documenten, definities, metadata, proceskennis en toegangsrechten. Daarom is de vraag niet alleen welke AI-tool je gebruikt, maar vooral op welke data AI zich baseert, wie daar zeggenschap over heeft en onder welke voorwaarden die data wordt verwerkt. Datasoevereiniteit betekent voor ons niet dat je alles zelf moet bouwen of je moet afsluiten van de buitenwereld. Het betekent wel dat je als corporatie grip houdt op je eigen data, logica, metadata en informatievoorziening. Als een medewerker AI wil gebruiken om vragen te stellen over bijvoorbeeld huurachterstanden, onderhoudshistorie of klantcontact, wil je niet dat gevoelige gegevens zomaar in een generieke omgeving terechtkomen. Ook wil je voorkomen dat AI antwoorden geeft op basis van verouderde exports of losse documenten waarvan niemand weet of ze nog actueel zijn. In een soevereine inrichting werkt AI op goedgekeurde, beheerde en toegankelijke data, waarbij de corporatie zelf de spelregels bepaalt. AI wordt dan geen los speeltje naast de organisatie, maar een gecontroleerde laag bovenop de eigen informatievoorziening.”

Schijnbeheersing
Een van de grootste risico’s bij het gebruik van AI noemt Timon ‘schijnbeheersing’: de indruk dat AI binnen afzonderlijke toepassingen goed is geregeld, terwijl op organisatieniveau het overzicht en de regie ontbreken: “De vraag is niet meer óf AI wordt gebruikt, maar hoe je ervoor zorgt dat dit veilig, verantwoord en waardevol gebeurt. Wanneer AI versnipperd wordt georganiseerd, ontstaan al snel losse initiatieven. De ene afdeling gebruikt een generieke chatbot, een andere experimenteert met het samenvatten van documenten en weer een ander team werkt met een leverancier aan een eigen oplossing. Dat kan op korte termijn handig lijken, maar op organisatieniveau raak je het overzicht kwijt. Privacygevoelige data kan in de verkeerde omgeving terechtkomen, antwoorden zijn lastig te controleren, definities verschillen per toepassing en de afhankelijkheid van leveranciers neemt toe. Voor woningcorporaties is dit extra relevant, omdat zij werken met maatschappelijke en gevoelige data over huurders, woningen, wijken, betalingsproblematiek, onderhoud en leefbaarheid. AI vraagt daarom niet om verbieden, maar om begeleiden. Niet afremmen, maar richting geven.”

Duidelijk beleid en betrouwbare data
Verantwoord AI-gebruik vraagt volgens Antoine daarom om duidelijk beleid én betrouwbare basisdata: “In de praktijk betekent dit dat corporaties moeten weten welke data betrouwbaar genoeg zijn, welke definities leidend zijn en wie toegang mag hebben. Daarom zijn datagovernance, metadata, datakwaliteit, autorisaties en standaardisatie zo belangrijk. Dat klinkt technisch, maar het gaat om hele praktische vragen. Wat verstaan we onder een reparatieverzoek? Wanneer telt een woning mee in de beïnvloedbare leegstand? Welke definitie gebruiken we voor huurachterstand? En welke versie van een kengetal is leidend? Als een corporatie AI wil inzetten voor bijvoorbeeld vastgoedsturing, moet AI niet alleen weten welke woningen er zijn, maar ook welke bron leidend is, welke gegevens actueel zijn en welke informatie een medewerker mag zien.”

Data- en AI-platform
Om corporaties hierbij te ondersteunen heeft Connected Data Group de Connected Data Cloud (CDC) ontwikkeld. “Dit is een soeverein data- en AI-platform dat specifiek is ontwikkeld voor de corporatiesector,” legt Timon uit. “Het platform helpt corporaties om data centraal, veilig en gestructureerd te beheren en verantwoord te benutten met AI. Het verschil met algemene AI-tools is dat CDC niet begint bij de chatbot of een Power BI-rapport, maar bij het fundament. We brengen data uit bronsystemen bij elkaar, standaardiseren waar mogelijk, leggen definities vast, zorgen voor metadata en governance, en maken informatie herbruikbaar voor rapportages, analyses, dataproducten en AI-toepassingen. Daarbij is het sectorspecifieke karakter belangrijk. Corporaties werken met vergelijkbare processen en met CDC bouwen we vanuit die sectorbenadering, met bijvoorbeeld herbruikbare datamodellen, koppelingen en AI-toepassingen die aansluiten op de dagelijkse praktijk van corporaties. Zo ontstaat een duurzaam data- en AI-fundament voor de sector.”

Onafhankelijke gebruikersvereniging
Verschillende corporaties die gebruikmaken van de CDC hebben een onafhankelijke gebruikersvereniging opgericht. Antoine daarover: “Samenwerking is cruciaal, omdat veel corporaties voor dezelfde vraagstukken staan. Iedere organisatie heeft een eigen historie, systemen en prioriteiten, maar de onderliggende processen en informatiebehoeften lijken sterk op elkaar. Het zou zonde zijn als iedere corporatie afzonderlijk het wiel moet uitvinden. Door samen te werken kun je kennis bundelen, standaarden ontwikkelen en sneller volwassen worden. De gebruikersvereniging speelt daarin een belangrijke rol. Die zorgt ervoor dat CDC zich ontwikkelt in lijn met de behoeften van de sector. Corporaties kunnen gezamenlijk invloed uitoefenen op de doorontwikkeling, ervaringen delen én kennis opbouwen over datamanagement, AI en digitale soevereiniteit.”

Maatschappelijke opgaven beter aankunnen
Data is nu al van groot belang voor woningcorporaties en die rol wordt volgens Timon de komende jaren alleen maar groter; “Data verschuift van rapportage achteraf naar ondersteuning van het dagelijkse werk,” sluit hij af. “Waar data nu vaak wordt gebruikt om terug te kijken, gaat het corporaties steeds vaker helpen om vooruit te kijken, te handelen en keuzes goed te onderbouwen. Tegelijkertijd wordt grip op data en AI belangrijker. Hoe krachtiger AI wordt, hoe belangrijker het is dat corporaties weten waarop antwoorden zijn gebaseerd, welke data wordt gebruikt en binnen welke kaders dat gebeurt. Wij geloven daarom dat de sector behoefte heeft aan een gezamenlijke en soevereine basis voor data en AI. Niet als doel op zich, maar als middel om maatschappelijke opgaven beter aan te kunnen.”

Bron: CorporatieMedia, Foto: Connected Data Group