• CorporatieGids
• Nieuws

Martijn Videler en Allard Dolron (VVA): ICT-kosten stijgen fors, AI-gebruik groeit sneller dan beleid

Geplaatst door CorporatieMedia op Wednesday 8 October 2025

De ICT-kosten bij woningcorporaties zijn afgelopen jaar fors gestegen, met 19 procent naar gemiddeld 248 euro per vhe. Tegelijkertijd zet de opmars van AI door en is ruim 80 procent van de corporaties ermee bezig, hoewel slechts een klein deel beschikt over beleid of voldoende AI-geletterdheid. Dat blijkt uit de jaarlijkse ICT Benchmark Woningcorporaties. CorporatieGids Magazine sprak met Partner Martijn Videler en Business Consultant Allard Dolron van VVA over de opvallendste resultaten, trends én kansen.

De stijgende ICT-kosten in de sector passen in de trend die vorig jaar werd ingezet. Waar de kosten in 2023 met bijna 12 procent stegen, is dat twaalf maanden later met maar liefst 19 procent. “Die stijging zit vooral in de ICT-toepassingen bij een corporatie, waar de gemiddelde kosten stijgen van 119 naar 142 euro per vhe,” begint Martijn het gesprek. “Dit komt vooral door ERP-migratiekosten, de inzet van expertsystemen en het gebruik van BI. Procentueel gezien groeiden de ICT-organisatiekosten het hardst met 43 procent door hogere loonkosten, externe inhuur en de uitbreiding van I&A-teams om de migraties en extra beheerlasten op te vangen. Deze twee categorieën verklaren het grootste deel van de kostenstijging.”

Kosten stijgen steeds sneller
Door de kostenstijging neemt de structurele druk op ICT-budgetten fors toe. Allard: “Een belangrijke oorzaak is dat het merendeel van de sector inmiddels is overgestapt naar een ERP-systeem in de cloud. Die overstap brengt hoge kosten met zich mee voor projectuitvoering, personele inzet en licenties, terwijl op serverkosten vaak pas later kan worden bespaard vanwege lopende contracten. Nu veel migraties zijn afgerond, kunnen de serverkosten de komende jaren dalen en kan jarenlang zonder grote migraties worden doorontwikkeld. De komende jaren zullen de ICT-kosten wel structureel blijven stijgen, bijvoorbeeld omdat leveranciers nieuwe betaalde modules of functionaliteiten aanbieden of hun businessmodel veranderen. Echter is de huidige versnelling uitzonderlijk hoog en zal het waarschijnlijk gaan afvlakken.”

AI maakt haar intrede
Daarnaast zal het niemand ontgaan zijn dat AI sterk haar intrede heeft gemaakt in de corporatiesector, zo laat de benchmark zien. Allard: “Ruim 80 procent van de corporaties is hiermee bezig. Daarbij valt op dat slechts 17 procent een expliciet AI-beleid heeft en maar 8 procent over voldoende AI-geletterdheid beschikt. Het gebruik richt zich vooral op generatieve AI, waarbij ruim 90 procent Microsoft Copilot inzet voor taken als documentcreatie, interne communicatie en klantcontact. Hoewel nagenoeg iedereen binnen vijf jaar grote potentie ziet, vormt het gebrek aan beleid, kaders en opleiding een aanzienlijk risico dat extra aandacht verdient.”

Risico’s
“Het ontbreken van beleid en voldoende kennis vergroot immers de kans op onjuist of onveilig gebruik van AI, en kan leiden tot privacy- of complianceproblemen,” legt Martijn uit. “Stel dat iemand per ongeluk een bestand met persoonsgegevens uploadt naar ChatGPT. Dit kan, afhankelijk van de inrichting, een datalek betekenen. Of stel dat AI de huurcontracten en -prijzen opstelt en hierin fouten maakt. De financiële en juridische gevolgen daarvan kunnen groot zijn. Corporaties doen er goed aan nu al te starten met duidelijke kaders en training, zodat AI effectief en veilig kan worden toegepast.”

ICT-volwassenheid
Opvallend is dat op het gebied van ICT-volwassenheid vooral digitale vaardigheden en datakwaliteit laag scoren. Allard daarover: “Systemen en mogelijkheden veranderen sneller dan medewerkers zich kunnen aanpassen. Ook krijgen zij vaak te weinig begeleiding om nieuwe digitale tools te gebruiken. Een goed voorbeeld is wat ik net noemde rond AI-geletterdheid: corporaties zijn massaal gestart met AI, maar slechts een paar hebben bijvoorbeeld een trainingsprogramma opgezet. Daarnaast wordt datakwaliteit niet altijd structureel gemonitord of beheerd. Dit beperkt de inzet van nieuwe technologie en kan leiden tot minder efficiënte processen.”

Ontwikkelingen met potentie
De benchmark haalt verSaaSing, big data en data lakes aan als nieuwe ICT-ontwikkelingen die nu al van grote meerwaarde zijn voor de sector. Martijn: “We zien bijvoorbeeld dat praktisch alle applicaties tegenwoordig online via een webbrowser te benaderen zijn. Dit werkt gebruiksvriendelijker dan virtuele desktopomgevingen. Big data en data lakes helpen woningcorporaties daarnaast om gegevens centraal op te slaan en te analyseren. AI speelt hierbij een groeiende rol, bijvoorbeeld om data eenvoudig te bevragen, patronen te vinden en voorspellingen te doen.”

Benchmarkupdate
“We willen de komende benchmark, de 25-jarige jubileumeditie, verder verbeteren door deze te versimpelen,” blikt Martijn vooruit. “Het huidige model wordt al jarenlang gebruikt en net als bij software, zijn er elk jaar toevoegingen gedaan zonder dat er iets is weggehaald. Een eenvoudiger model kost minder inspanning voor de deelnemers en levert duidelijkere resultaten op. Daarin willen we onder andere inzoomen op keuzes in het applicatielandschap en daarbij de ICT-baten betrekken. Het is interessant om te zien of er patronen te ontdekken zijn tussen bepaalde applicatiestrategieën en -keuzes enerzijds en ICT-kosten en -baten anderzijds. Dit inzicht versterkt het doel van de benchmark: het leren van én met elkaar.”

Bron: CorporatieGids Magazine, Foto: Else Loof