Veel woningcorporaties hebben de ambitie om ‘iets met data’ te doen, maar het daadwerkelijk realiseren daarvan blijkt vaak weerbarstig. Ook bij woningcorporatie Woonconcept uit Meppel leefde het gevoel dat vastgoeddata niet op orde waren, zonder dat altijd helder was waar dat precies aan lag of waar de organisatie naartoe wilde. Afgelopen zomer ging Woonconcept hier structureel mee aan de slag. In gesprek met CorporatieGids Magazine vertelt Vastgoeddataspecialist Daphne Haverkamp waarom de corporatie eerst stilstond bij datavolwassenheid en procesinrichting, hoe ambitie en praktijk met elkaar werden verbonden en wat het Woonconcept tot dusver heeft opgeleverd.
Het werken aan vastgoeddata begon niet vanuit een strak omlijnd plan, maar juist vanuit de dagelijkse praktijk, begint Daphne het gesprek. “We waren de laatste jaren vooral bezig met brandjes blussen: projecten die nú moesten gebeuren. Afgelopen zomer kwam het moment om stil te staan en de vraag te stellen: hoe gaan we eigenlijk verder en wat is de volgende stap? In de organisatie werd op veel plekken met datavraagstukken gewerkt, vaak ad hoc en per afdeling. Tegelijkertijd klonk breed het gevoel dat de vastgoeddata ‘niet op orde’ waren. Maar als je vervolgens doorvroeg, bleek dat gebaseerd op onderbuikgevoelens. Er was geen gezamenlijke richting of samenhang, en geen duidelijk plan over hoe we het willen gebruiken.”
Samenhang
Goede vastgoeddata gaan volgens Daphne over meer dan volledige, actuele en toegankelijke data. “Natuurlijk is dat het eerste waar je aan denkt en wat je wilt realiseren, maar in de praktijk is het zoveel meer. Goede vastgoeddata gaan bijvoorbeeld ook over het hebben van systemen waar je gegevens goed kunt opslaan en vanuit kunt ontsluiten of processen die gebouwd zijn voor het juiste gebruik en beheer van data. Heb je die niet, dan is na een vastgoeddataproject je data binnen no-time weer vervuild. Het vinden van de samenhang tussen ICT, data én processen is daarom essentieel.”
Routekaart
Woonconcept maakte hiervoor gebruik van een dataroutekaart. Daphne daarover: “Hiermee hebben we allereerst inzichtelijk gemaakt waar we nu staan. Dat inzicht gaat verder dan datakwaliteit alleen, maar helpt de vraag te beantwoorden waar we staan, waar we heen willen, welke stappen we daarvoor moeten nemen én wat daarbij een logische volgorde is. Zo verbinden we ambitie en realiteit, en voorkomen we dat geïnvesteerd wordt in losse initiatieven die elkaar niet versterken. Wat vooral opviel toen we het volledige vastgoeddatalandschap in beeld hadden gebracht, is dat we over enorm veel data beschikken, maar dat dit verspreid was vastgelegd en dat definities niet eenduidig werden gehanteerd.”
Daphne geeft hiervan een voorbeeld: “We zagen dat verschillende afdelingen werkten met eigen Excel-lijstjes of een eigen systeem. Als data zo versnipperd zijn, is het lastig om goede sturingskeuzes te maken. Daarnaast maakten we gebruik van een cartotheek waarin medewerkers wijzigingen konden aanbrengen. Maar als vervolgens een typfout werd gemaakt – iemand schreef bijvoorbeeld ‘kozijen’ in plaats van kozijnen – kon je bepaalde gegevens niet meer terugvinden.”
Eigenaarschap
Ook bleek het eigenaarschap van data soms onduidelijk te zijn belegd: “Een belangrijk inzicht was dat data niet iets is van één specialist of afdeling, maar van de hele organisatie. Dat leidde tot een andere kijk op rollen en verantwoordelijkheden. Datavraagstukken zijn niet automatisch een IT-aangelegenheid, maar vooral de verantwoording van een dataproducent die de data gebruikt en muteert in het proces. IT ondersteunt daarbij, maar is niet de eigenaar. We hebben hiervoor datastromen expliciet in kaart gebracht. Vastgoeddata komen in soms wel tien verschillende processen terug. Dan moet je weten wie waar met die data werkt, wie ze aanpast en wie verantwoordelijkheid draagt. Pas dan kun je structureel grip krijgen op je data.”
Leren van andere corporaties
Bij het traject om meer grip te krijgen op vastgoeddata, heeft de Drentse corporatie nauw samengewerkt met AVW2. Daphne: “De grote meerwaarde voor ons was hun ervaring bij andere corporaties. We zijn als Woonconcept niet uniek en zeker niet de enige corporatie die moeite heeft met het gebruik en de inrichting van vastgoeddata. Hun ervaring bij collegacorporaties met wat dan wel of niet werkt, helpt ons enorm om de juiste keuzes te maken in de inrichting. Daarnaast helpt AVW2 ook om gesprekken op het juiste niveau te voeren. Mijn rol is op tactisch niveau, maar samen met hen hebben we het management ook meegenomen. Door hen hierbij te betrekken, krijg je de nodige support om een project als dit te doen slagen.”
Dezelfde taal spreken
Het werken met de dataroutekaart heeft Woonconcept volgens Daphne al duidelijke opbrengsten gebracht. “Het belangrijkste is dat we nu dezelfde taal spreken, ook met het management. In plaats van het gevoel dat ‘de data niet op orde zijn’, weten we nu concreet waar we staan en wat de feiten zijn. Dat maakt helder welke stappen nodig zijn om te komen waar we naartoe willen, en die duidelijkheid zorgt voor meer begrip en draagvlak binnen de organisatie. We zijn daarbij bewust gestart bij de processen en kijken nu hoe we ons IT-landschap daar verder op laten aansluiten.”
Een concreet voorbeeld noemt Daphne de optimalisatie van de MJOB. “Na de overstap naar een nieuw systeem hebben we kritisch gekeken naar hoe we onderhoudsdata vastleggen en beheren. Waar de registratie voorheen bij één functionaris lag, wordt informatie nu vastgelegd door de medewerkers die verantwoordelijk zijn voor het proces. Daardoor worden data dichter bij de bron geregistreerd en neemt de kans op interpretatieverschillen af. Tegelijkertijd is centrale regie ingericht op definities en datakwaliteit, zodat de informatie organisatiebreed consistent blijft. Ook ketenpartners leveren gestructureerd gegevens aan, waardoor de informatieketen beter op elkaar aansluit. Deze manier van werken vergroot niet alleen de betrouwbaarheid van de MJOB, maar zorgt er ook voor dat de kennis minder persoonsafhankelijk is en duurzaam is geborgd in de organisatie.”
Leuke datadingen
Vooruitkijkend naar de komende jaren wil Woonconcept aan de slag met de uitslagen van de dataroutekaart, sluit Daphne af: “We willen data beter borgen, eigenaarschap goed beleggen én stappen zetten richting een toekomstbestendige organisatie. Maar dat is niet het eindpunt: als we data op orde hebben, kunnen we kijken naar de volgende stap. Dat noem ik de ‘leuke datadingen’, zoals voorspellend onderhoud, datagedreven werken of het realiseren en inzetten van 3D-modellen. Dan beschikken we niet alleen over actuele en betrouwbare vastgoeddata, maar gaat het ook echt extra waarde toevoegen in onze processen.”
Bron: CorporatieGids Magazine, Foto: Jan Vredenburg
Zoals ieder jaar was het een voorrecht om CorporatiePlein te mogen organiseren. En de 2025-editie, de vijftiende van het…
www.corporatieplein.nlCorporatieGids Magazine - Maart 2026 Inhoud Sander Heinsman en Dorothée Jansen – Van Leeuwen (Portaal): Dakloosheid is in Nederland geen…
Zoek en vind leveranciers en adviesbureaus die IT-diensten en oplossingen aanbieden aan woningcorporaties.