• CorporatieGids
• Nieuws

Column: Het doel voor ogen

Geplaatst door CorporatieMedia op Friday 28 August 2026

Woningcorporaties ageren al langer tegen winstbelastingen en heffingen die ooit zijn bedoeld om belastingontwijking door multinationals tegen te gaan. De laatste weken gebeurt dat in de vorm van een georganiseerde campagne. Dat is terecht! Corporaties hebben geen winstoogmerk: hun opbrengsten vloeien terug naar het bouwen, verbeteren, verduurzamen en beheren van betaalbare woningen.

Tegelijkertijd is het begrijpelijk dat de Rijksoverheid corporaties wijst op hun verantwoordelijkheid om de eigen verdiencapaciteit maximaal te benutten. Wie maatschappelijk geld beheert, moet daar zorgvuldig mee omgaan. Daar hoort bij dat huurders die inmiddels een hoger inkomen hebben en de steun van de corporatie minder nodig hebben, een reëlere prijs betalen voor hun woning.

Maar precies daar wringt het ook. Diezelfde Rijksoverheid heeft namelijk een waaier aan zeer gedetailleerde uitzonderingen bepaald bij het vaststellen van de huurverhoging. Uitzonderingen die vaak weinig te maken hebben met de woning zelf, de kwaliteit van het bezit of het beheer door de corporatie. Daardoor ontstaat een merkwaardige spanning: aan de ene kant klinkt de oproep om inkomsten te vergroten, aan de andere kant wordt die opdracht door steeds verfijndere regelgeving beperkt en ingewikkelder gemaakt.

Zo geldt voor bepaalde groepen huurders geen inkomensafhankelijke huurverhoging, bijvoorbeeld voor een bepaalde groep chronisch zieken en gehandicapten. Ook mantelzorgers kunnen onder voorwaarden worden uitgezonderd, mits zij een gemeentelijke waardering voor mantelzorgers kunnen overleggen. Voor woonwagens is een inkomensafhankelijke huurverhoging wettelijk evenmin toegestaan. Hetzelfde geldt voor blinden, maar weer niet voor slechtzienden. Stuk voor stuk zijn dit regelingen die op zichzelf sympathiek of verklaarbaar kunnen zijn, maar samen dragen ze bij aan een systeem dat steeds minder eenvoudig uit te leggen is.

Daar komt bij dat vermogen, net als bij woningtoewijzing, niet meetelt bij de vraag of iemand in aanmerking komt voor een inkomensafhankelijke huurverhoging. Het inkomen is leidend, niet de bredere financiële draagkracht. Ook dat leidt tot situaties waarin de maatschappelijke bedoeling van sociale huur — steun bieden aan wie die steun nodig heeft — onder druk komt te staan.

Een ander voorbeeld is de regeling voor weeskinderen. Zij mogen tot hun 28e jaar in de corporatiewoning van hun ouders blijven wonen, zo nodig tegen een verlaagde huur. Omdat de regeling kan ingaan vanaf zestien jaar, kan die maximaal twaalf jaar duren. Bij commerciële verhuurders is de bescherming beperkt tot twee jaar. Wie kan nog overtuigend uitleggen waarom maatschappelijke verantwoordelijkheid zo ongelijk wordt verdeeld?

Het is dringend nodig dat in Den Haag het besef indaalt dat de wooncrisis niet wordt opgelost door sociale huisvesting voortdurend als panacee voor allerlei maatschappelijke vraagstukken in te zetten. Natuurlijk hebben corporaties een brede maatschappelijke opdracht. Maar als elke nieuwe kwetsbaarheid, elk uitzonderingsgeval en elk beleidsdoel via de sociale huursector moet worden geregeld, raakt de kernopdracht uit beeld. Wie wil dat corporaties bouwen, verduurzamen en betaalbaar blijven verhuren, moet hen niet tegelijk belasten alsof zij multinationals zijn én hun inkomstenruimte dichtregelen met een groeiend pakket aan uitzonderingen.

De oude gospelsong Keep Your Eyes on the Prize, gebruikt in de Amerikaanse burgerrechtenbeweging, vat de kern mooi samen: houd je oog op de prijs, je doel. In dit geval letterlijk én figuurlijk. Het doel is niet een steeds verfijnder stelsel van uitzonderingen, reparaties en bijzondere regelingen. Het doel is dat mensen met een bescheiden inkomen goed en betaalbaar kunnen wonen.

Monique Brewster is directeur-bestuurder van Woonforte.

Bron: CorporatieGids Magazine, Foto: CorporatieMedia