Column: De volkshuisvesting is een sudoku geworden

Geplaatst door CorporatieMedia op
 

Onlangs liep ik in Arnhem mee met onze collega’s van verhuur. Een ervaring die me weer eens deed denken: een woning verhuren lijkt tegenwoordig verdacht veel op het oplossen van een sudoku.

Er komt één woning vrij.

Wie krijgt hem? Het gezin dat al jaren wacht? Een statushouder? Iemand die uitstroomt uit de maatschappelijke opvang? Of zoeken we juist een bewoner die wat draagkracht toevoegt aan een kwetsbaar complex?

Bij een grote woning wordt de puzzel nog lastiger. Een groot gezin? Woningdelen, zodat meerdere alleenstaande jongeren kunnen wonen? Verkoop?

Allemaal verstandige antwoorden. Maar er is maar één woning.

Bovendien verhuren we geen verzameling voordeuren. We maken buurten. Dus telt ook wat een complex of wijk nodig heeft. Een goede verhuurder verdeelt niet alleen schaarste, maar probeert iedere dag een maatschappelijke sudoku kloppend te krijgen.

En daar begon het bij mij te schuren.

Een sudoku kun je namelijk alleen oplossen als de vakjes kloppen. Als er voldoende ruimte is om alle cijfers logisch te verdelen.

Kijk naar de bestaande stad. We investeren miljarden in wijken waar problemen zich decennialang hebben opgestapeld. Daar hebben we een belangrijke les geleerd: gelijke investeringen leiden niet automatisch tot gelijke kansen. Soms moet je juist ongelijk investeren. Meer in de ene buurt dan in de andere. In woningen, groen, voorzieningen, ontmoeting en perspectief.

Sommige gemeenten kiezen bewust voor een hoger aandeel betaalbare woningen. Een begrijpelijke en sociale ambitie. Maar wat als die extra betaalbaarheid grotendeels binnen dezelfde gebiedsexploitatie gevonden moet worden, op een plek waar de leefbaarheid al onder druk staat? Terwijl er ondertussen buurten zijn met weinig betaalbare huur? Verdwijnt dan de woning voor het grotere gezin? Hoeveel differentiatie blijft over? En wat gebeurt er wanneer groen, voorzieningen en hoogwaardige openbare ruimte eveneens uit dezelfde rekensom moeten komen?

Dan begint de sudoku opnieuw.

Wat sociaal klinkt op woningniveau, kan op wijkniveau uiteindelijk minder sociaal uitpakken. Dat is geen argument tégen betaalbare woningen. Integendeel. Het is een argument om betaalbaarheid niet te verwarren met goede volkshuisvesting.

Te vaak sturen we op het invullen van woonruimte, zonder voldoende te kijken naar de hele puzzel op wijk- en buurtniveau. En vervolgens maken we verhuurconsulenten verantwoordelijk voor keuzes die eigenlijk voortkomen uit bredere beleidsdoelen.

Juist daarom moeten we anders kijken naar de bestaande stad én naar nieuwe uitbreidingslocaties. Vrijwel onze hele woningvoorraad staat er al. Daar wonen de mensen, daar stapelen kansen en problemen zich vandaag op. Toch gaat veel aandacht begrijpelijkerwijs naar nieuwe gebieden.

Dat zijn geen twee werelden. Het is één stad. En dus één sudoku.

Misschien moeten we daarom bij de nieuwe steden van Nederland één extra vraag stellen: niet alleen: hoeveel woningen passen hier? Niet alleen: hoeveel daarvan zijn betaalbaar? Maar vooral: welke sudoku kan de verhuurmedewerker hier in 2050 nog leggen, zodat er ook dan een veerkrachtige wijk staat waar mensen prettig wonen én naar elkaar omkijken?

Dat is de puzzel die we samen moeten leggen.

Sander Heinsman is bestuursvoorzitter Portaal

Bron: CorporatieGids Magazine, Foto: CorporatieMedia